İstanbul Anadolu Yakası genelinde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarında, özellikle kimyasal depolama veya tozlu üretim hatlarına sahip tesislerde patlayıcı ortam riskleri işletmelerin en büyük güvenlik sınavlarından biridir. 6331 sayılı İSG Kanunu kapsamında işveren, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumakla yükümlüdür ve bu yükümlülük, patlama riskinin olduğu alanlarda çok daha katı standartlar gerektirir. Bir işletmede gaz, buhar veya yanıcı tozların hava ile karışması neticesinde ortaya çıkan patlayıcı atmosferler, kontrol altına alınmadığı takdirde telafisi imkansız iş kazalarına ve mülk kayıplarına yol açabilir. Tuzla bölgesindeki üretim tesislerinde, özellikle kapalı alanlardaki toz birikimlerinin statik elektrik veya mekanik kıvılcımlarla buluşması, risk analizlerinde mutlaka derinlemesine incelenmesi gereken bir unsurdur.
Patlayıcı Ortamların Sınıflandırılması
İşletme bünyesinde yapılacak olan risk değerlendirmesinin en kritik aşamalarından biri, alan sınıflaması (zone) çalışmasıdır. Patlayıcı Ortamların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik gereği, tehlikeli alanların Zone 0, Zone 1 ve Zone 2 olarak belirlenmesi zorunludur. 1. Zone 0: Patlayıcı atmosferin sürekli, uzun süreli veya sık sık oluştuğu alanlardır. 2. Zone 1: Normal çalışma koşullarında patlayıcı atmosferin oluşma ihtimalinin yüksek olduğu bölgelerdir. 3. Zone 2: Normal çalışma koşullarında patlayıcı atmosferin oluşma ihtimalinin düşük olduğu veya çok kısa sürelerle meydana geldiği alanlardır. Şifa Mahallesi gibi yoğun sanayi trafiğinin oldgeuğu bölgelerde, özellikle boyahane, kimyasal tank sahaları veya talaşlı imalat yapan atölyelerde bu alanların net bir şekilde tabelalandırılması ve ekipmanların buna göre seçilmesi, patlamadan korunma dokümanı hazırlığının temel taşıdır.
Ekipman Seçimi ve ATEX Standartları
Patlayıcı ortamlarda kullanılan her türlü elektrikli veya mekanik cihazın ATEX sertifikasına sahip olması yasal bir zorunluluktur. Standart bir endüstriyel makinenin veya el aletinin, patlayıcı bir atmosferde kıvılcım kaynağına dönüşmesi bir saniyelik bir hataya bakar. İşverenler, özellikle tehlikeli sınıfta yer alan tesislerinde, ekipman satın alma süreçlerinde markanın veya satıcının beyanından ziyade, ürün üzerindeki Ex işaretlerini kontrol etmelidir. Topraklama hatları ve potansiyel dengeleme sistemleri, statik elektriğin birikmesini önlemek için en etkili pasif koruma yöntemleridir. Özellikle lojistik antrepolarda yanıcı ürünlerin transferi sırasında kullanılan pompaların ve taşıma hatlarının periyodik olarak topraklama sürekliliğinin ölçülmesi, Lisa OSGB olarak sunduğumuz teknik denetimlerin vazgeçilmez bir parçasıdır.
Tesisinizdeki tehlikeli alanların doğru tespiti, teknik ölçümlerin yapılması ve yasal mevzuata tam uyumlu bir Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) hazırlanması profesyonel bir mühendislik yaklaşımı gerektirir. İşletmenizin patlama risklerini minimize etmek ve uzman ekibimizden danışmanlık almak için Lisa OSGB Patlamadan Korunma Dokümanı sayfamızı ziyaret ederek hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Patlamadan korunma dokümanı her işletme için zorunlu mu?
Hayır, bu doküman sadece yanıcı, parlayıcı gaz, toz veya sıvıların bulunduğu ve bu maddelerin bir patlayıcı atmosfer oluşturabileceği işletmelerde risk analizi sürecinin bir parçası olarak zorunludur.
Zone haritaları neden periyodik olarak güncellenmelidir?
Üretim hattındaki herhangi bir makine değişikliği, havalandırma kapasitesindeki bir düşüş veya kullanılan ham maddedeki kimyasal içerik değişimi, mevcut zone haritasını geçersiz kılabilir.
Statik elektrik patlama riskini ne düzeyde etkiler?
Statik elektrik, uygun önlem alınmadığında en küçük bir kıvılcım üreterek, ortamda birikmiş olan yanıcı gaz veya toz bulutunu anında ateşleyebilecek yüksek risk faktörüdür.
Sahanızdaki tüm potansiyel patlayıcı noktaların tespiti, zone haritalarının oluşturulması ve mevcut tesisatın yasal mevzuata uygunluğunun denetlenmesi için Lisa OSGB’nin uzman mühendis kadrosuyla gerçekleştirdiği Patlamadan Korunma Dokümanı ve Risk Analizi hizmetlerinden destek alarak, tesisinizi güvenli bir çalışma ortamına dönüştürebilirsiniz.
