Elektrik Tesisatı ve Topraklama Ölçümü: İş Yerinde Elektrik Güvenliği
Elektrik, endüstriyel tesislerin can damarı olduğu kadar, kontrol edilmediğinde yangın ve iş kazalarının en büyük nedenidir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve “Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği” uyarınca, işletmelerdeki elektrik tesisatının ve topraklama sisteminin yılda en az bir kez periyodik olarak kontrol edilmesi yasal bir zorunluluktur.
Elektrik İç Tesisat Kontrolü Neleri Kapsar?
Sadece topraklama ölçümü yapmak, elektrik güvenliği için yeterli değildir. Kapsamlı bir iç tesisat kontrolü şu adımları içerir:
Ana Pano ve Tali Pano Kontrolleri: Şalterlerin, sigortaların ve kablo bağlantılarının ısınma ve gevşeklik yönünden incelenmesi.
Artık Akım Rölesi (Kaçak Akım) Testi: Hayati önem taşıyan kaçak akım rölelerinin (30mA ve 300mA) açma zamanı ve açma akımı değerlerinin doğrulanması.
Kablo Kesit ve Renk Uygunluğu: Mevzuata uygun kablolama yapılıp yapılmadığının tespiti.
Termal Kamera Ölçümü: Panolarda gözle görülmeyen aşırı ısınmaların (yangın riski) erkenden tespiti.
Topraklama Ölçümü Neden Hayat Kurtarır?
Topraklama, cihazlarda oluşabilecek bir elektrik kaçağının insan üzerinden değil, direnci düşük bir hat üzerinden toprağa iletilmesini sağlar.
Çevrim Empedansı Ölçümü: Hata akımının devresini tamamlama kapasitesinin ölçülmesi.
Yalıtım Direnci (İzolasyon) Testi: İletkenlerin yalıtım kalitesinin ölçülerek kısa devre risklerinin belirlenmesi.
Paratoner (Yıldırımdan Korunma) Kontrolü: Binaya isabet edebilecek yıldırım enerjisinin güvenli bir şekilde toprağa deşarj edildiğinin teyidi.
Ölçümlerin Yasal Periyodu ve Raporlama
Kontrol Süresi: Standart işletmelerde yasal periyot yılda 1 kezdir. Patlayıcı ve tehlikeli ortamlarda bu süre daha kısa tutulabilir.
Yetkili Mühendis Onayı: Ölçümler, sadece EMO (Elektrik Mühendisleri Odası) üyesi ve EKİPNET sistemine kayıtlı yetkili elektrik mühendisleri tarafından yapılmalıdır.
E-Devlet Uyumu: Lisa OSGB tarafından sunulan raporlar, bakanlık denetimlerinde geçerli, EKİPNET kayıt numaralı ve e-devlet üzerinden sorgulanabilir formatta hazırlanır.
Lisa OSGB ile Elektriksel Güvenlik
Lisa OSGB, işletmenizde elektriksel riskleri sıfıra indirmek için şu avantajları sunar:
Kalibreli Cihazlar: Tüm ölçümlerimiz, kalibrasyon sertifikaları güncel, yüksek hassasiyetli test cihazları ile yapılır.
Detaylı Raporlama: Sadece “geçti/kaldı” değil; tespit edilen eksikliklerin fotoğraflı kanıtları ve çözüm önerileri sunulur.
Yangın Önleme: Termal kamera desteğiyle panolarınızdaki gizli yangın riskleri büyümeden raporlanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Kaçak akım rölesi sürekli atıyor, iptal edebilir miyiz? Kesinlikle hayır! Rölenin atması bir arıza değil, sistemde bir kaçak olduğunun uyarısıdır. İptal edilmesi durumunda elektrik çarpması sonucu can kaybı riski oluşur. Lisa OSGB uzmanları kaçağın kaynağını bularak sorunu çözer.
2. Topraklama direnci kaç Ohm olmalıdır? İdeal direnç değeri sistemin türüne (TN, TT, IT) ve sigorta değerlerine göre değişse de, genellikle 2 Ohm ve altı hedeflenir. Ancak en önemlisi, kaçak akım rölesiyle koordineli çalışmasıdır.
3. İşletmemizde paratoner var, yine de iç tesisat ölçümü gerekir mi? Evet. Paratoner dış yıldırımlık sistemidir. İç tesisat ve topraklama ölçümü ise cihazlarınızı ve personelinizi tesisat içindeki kaçaklara karşı korur. İkisi tamamen farklı güvenlik katmanlarıdır.
