Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD) Nedir? Kimler Hazırlatmalıdır?
Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddelerin bulunduğu iş yerlerinde, bu maddelerin havayla karışarak patlayıcı bir atmosfer oluşturmasını önlemek hayati önem taşır. 6331 sayılı kanun ve “Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik” uyarınca hazırlanan Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD), işletmenizdeki patlama risklerini analiz eden ve bu risklere karşı teknik/idari önlemleri belirleyen yasal bir belgedir.
Patlamadan Korunma Dokümanı Neleri Kapsar?
Profesyonel bir PKD, sadece bir risk analizi değil, aynı zamanda mühendislik hesaplamaları içeren teknik bir dosyadır. İçeriğinde şu temel unsurlar yer alır:
Patlama Riskinin Belirlenmesi: İş yerinde kullanılan kimyasalların (gaz, buhar, toz) parlama noktaları ve alt patlama sınırları (LEL) incelenir.
Bölge (Zone) Sınıflandırması: Patlayıcı ortam oluşma sıklığına göre tehlikeli yerler Zone 0, 1, 2 (gazlar için) veya Zone 20, 21, 22 (tozlar için) olarak sınıflandırılır.
Ekipman Uygunluğu (ATEX): Tehlikeli bölgelerde kullanılan elektrikli ve mekanik ekipmanların, o bölgeye uygun ATEX sertifikasına sahip olup olmadığı denetlenir.
Teknik Önlemler: Havalandırma sistemleri, topraklama ölçümleri ve statik elektrik önlemleri gibi koruyucu sistemler planlanır.
Hangi İşletmeler Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlatmalıdır?
Yanıcı ve parlayıcı madde kullanılan veya depolanan hemen her işletme bu kapsama girer. Başlıca sektörler:
Akaryakıt istasyonları ve depolama tesisleri.
Boya, tiner ve kimyasal madde üretim tesisleri.
Un, şeker, nişasta ve yem fabrikaları (Toz patlaması riski).
Marangozhaneler ve mobilya fabrikaları (Ağaç tozu).
LPG ve doğalgaz dolum tesisleri.
Lisa OSGB ile Profesyonel PKD Hizmeti
Patlamadan Korunma Dokümanı, uzmanlık gerektiren karmaşık hesaplamalar içerir. Lisa OSGB’nin uzman mühendis kadrosu;
İşletmenizdeki kimyasalları MSDS formları üzerinden analiz eder.
Bölge (Zone) haritalarınızı oluşturur.
Uluslararası standartlara (EN 60079-10-1 ve 2) uygun, denetimlerde tam geçerliliğe sahip raporlar sunar.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. PKD ne kadar sürede bir yenilenmelidir? İş yerinde, iş ekipmanında veya iş organizasyonunda önemli bir değişiklik yapıldığında veya bir kaza sonrasında derhal yenilenmelidir. Herhangi bir değişiklik olmasa dahi risk analizi periyotlarına uygun olarak güncelliği kontrol edilmelidir.
2. ATEX sertifikası nedir? Patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipmanların (aydınlatma, motor vb.) patlamaya sebebiyet vermeyeceğini garanti eden Avrupa Birliği sertifikasyon standardıdır.
3. PKD hazırlamamanın cezası nedir? Dokümanın eksikliği, işin durdurulmasına kadar gidebilecek ağır yaptırımlara ve yüksek idari para cezalarına yol açabilir.












